Feitelijke referentie over EU-verordening 261/2004 — compensatiebedragen, verjaring, rechten en jurisprudentie.
EU-verordening 261/2004 geeft vliegpassagiers recht op €250, €400 of €600 compensatie bij vertraging van 3 uur of meer bij aankomst, annulering met minder dan 14 dagen opzegtermijn, of instapweigering door overboeking — tenzij de airline een buitengewone omstandigheid kan bewijzen. Technische mankementen gelden doorgaans niet als buitengewone omstandigheid. De verjaringstermijn verschilt per land: van 1 jaar (België) tot 5 jaar (Frankrijk, Spanje).
| Afstand | Situatie | Compensatie |
|---|---|---|
| Tot 1.500 km | Vertraging ≥ 3 uur bij aankomst, annulering <14 dagen, instapweigering | €250 |
| 1.500–3.500 km | Vertraging ≥ 3 uur bij aankomst, annulering <14 dagen, instapweigering | €400 |
| > 3.500 km (EU-intern) | Vertraging ≥ 3 uur bij aankomst, annulering <14 dagen, instapweigering | €400 |
| > 3.500 km (extra-EU) | Vertraging 3–4 uur bij aankomst | €300 (gehalveerd art. 7 lid 2) |
| > 3.500 km (extra-EU) | Vertraging ≥ 4 uur bij aankomst, annulering <14 dagen, instapweigering | €600 |
Bedragen gelden per passagier. Afstand = grootste cirkelafstand tussen vertrekluchthaven en eindbestemming. Bij annulering met vervangende vlucht kan de compensatie met 50% worden verminderd als de passagier op de nieuwe vlucht aankomt binnen de tijdsmarges van art. 7 lid 2 EU261.
| Land | Termijn | Wettelijke grondslag | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Nederland | 2 jaar | Art. 8:1835 BW | Vanaf vluchtdatum |
| België | 1 jaar | Art. X.49 WER | Kortste termijn EU; strikte handhaving |
| Duitsland | 3 jaar | § 195 BGB | Loopt vanaf einde van het vluchtjaar (31 dec.) |
| Frankrijk | 5 jaar | Art. 2224 Code civil | Vanaf bekendheid met schade |
| Spanje | 5 jaar | Art. 1964.2 Código civil | Desde que pudo exigirse |
| Italië | 2 jaar (veilige werkterm) | Omstreden — 2 jaar als minimum | Jurisprudentie verdeeld; hanteer 2 jaar als zekerheidsgrens |
De toepasselijke verjaringstermijn hangt af van het nationale recht van het land waar de vordering wordt ingesteld, niet van het land van vertrek of aankomst. Raadpleeg altijd een jurist voor uw specifieke situatie.
| Situatie | Compensatie (art. 7) | Verzorging (art. 9) | Terugbetaling of omleiding (art. 8) |
|---|---|---|---|
| Vertraging < 2 uur | Nee | Nee | Nee |
| Vertraging 2–3 uur | Nee | Ja (maaltijden, communicatie) | Nee |
| Vertraging ≥ 3 uur bij aankomst | Ja (€250–€600) | Ja | Nee (vlucht heeft plaatsgevonden) |
| Vertraging ≥ 5 uur | Ja (€250–€600) | Ja | Ja (terugbetaling ticket + retourvlucht) |
| Annulering <14 dagen voor vertrek | Ja (tenzij alternatief aangeboden binnen marges art. 7 lid 2) | Ja | Ja (keuze: terugbetaling of omleiding) |
| Instapweigering (overboeking) | Ja (€250–€600) | Ja | Ja (keuze: terugbetaling of omleiding) |
| Buitengewone omstandigheid | Nee | Ja (art. 9 geldt altijd) | Ja bij annulering |
Recht op verzorging (art. 9) geldt altijd bij wachttijden, ook bij buitengewone omstandigheden. Compensatie (art. 7) vervalt alleen bij bewezen buitengewone omstandigheid.
| Arrest | Zaak | Datum | Kern |
|---|---|---|---|
| Sturgeon | C-402/07 & C-432/07 | 19 november 2009 | Vertraagde passagiers hebben recht op compensatie als aankomstvertraging ≥ 3 uur; vertraging telt bij aankomst (deuropening), niet bij vertrek. |
| Wallentin-Hermann | C-549/07 | 22 december 2008 | Technische mankementen zijn in principe géén buitengewone omstandigheid — ze zijn inherent aan de normale exploitatie. Uitzondering: verborgen fabrieksfouten of sabotage. |
| Van der Lans | C-257/14 | 17 september 2015 | Bevestigt Wallentin-Hermann: voortijdig uitvallende motoronderdelen zijn geen buitengewone omstandigheid, ook niet als ze onverwacht optreden. |
| Rehder | C-204/08 | 9 juli 2009 | Bevoegdheid bij EU261-claim: passagier kan kiezen tussen rechter van vertrekhaven of aankomsthaven (voor vlucht met één rechtstreekse verbinding). |
Bronnen: EUR-Lex — Verordening (EG) nr. 261/2004 · HvJ EU C-402/07 (Sturgeon) · C-549/07 (Wallentin-Hermann) · C-257/14 (Van der Lans)
| Scenario | EU261 van toepassing? |
|---|---|
| Vlucht vertrekt vanuit EU/EEA-luchthaven (ongeacht maatschappij) | Ja |
| Vlucht naar EU/EEA-luchthaven, uitgevoerd door EU-maatschappij | Ja |
| Vlucht naar EU/EEA-luchthaven, uitgevoerd door niet-EU-maatschappij | Nee |
| Vlucht buiten EU (bv. New York–Toronto met Delta) | Nee |
| Codeshare: ticketmaatschappij is EU, uitvoerende maatschappij buiten EU | Uitvoerende maatschappij is bepalend — waarschijnlijk nee |